środa, 31 sierpień 2016 10:14

Nieczystość – choroba duszy

Napisał

Dawna historia mówi, że Szatan ożenił się z Bezbożnością i miał z nią kilka córek, które wydał za mąż za ludzi różnych stanów. Pychę oddał szlachcicowi, Skąpstwo wydał za mieszczanina, a Oszustwo za kupca. Zazdrość dostała się urzędnikowi. Natomiast najbardziej ukochanej córki o imieniu Nieczystość nie wydał za mąż. Nakazał jej uprawiać nierząd ze wszystkimi, aby jak najwięcej ludzi chwycić w swe sidła.

 

W potocznym rozumieniu czystość przeciwstawiana jest brudowi. Te dwa pojęcia wzajemnie się warunkują. Angielska antropolog Mary Douglas podkreśla:

 

Brud to w zasadzie nieład. Nie ma nic takiego jak brud absolutny. (…) Brud jest występkiem przeciw ładowi. Usuwanie brudu nie jest czynnością negatywną, lecz pozytywnym wysiłkiem organizowania środowiska. (…) Gdy tępimy brud, (…) sprzątamy, nie kieruje nami chęć uniknięcia choroby; pragniemy zorganizować nasze otoczenie, nadać mu kształt zgodny z ideą, jaką posiadamy. W naszej walce z brudem nie ma nierozumnej trwogi. (…) Sumując, jeśli nieczystość to tyle, co rzecz nie na swoim miejscu, należy starać się zrozumieć ją poprzez pojęcie ładu. Nieczystość, brud to przedmiot, jaki trzeba usunąć, jeśli chce się zachować określony układ rzeczy.

„Purity and Danger”, Hammondsworth 1970, s. 12, 33

„Włóczędzy konsumpcyjni”

Każda kultura i epoka wypracowuje własne wzory i modele zachowań, które chronią przed zanieczyszczeniem. Stąd można mówić o różnych koncepcjach czystości, które ulegają przemianie w zależności od podstaw danej kultury. Łączą się one np. z pojęciem tabu, nietykalnością pewnych przedmiotów, koniecznością zachowania rytualnych obmyć. Osoby, które nie zgadzają się na uczestnictwo w danej kulturze, nie mieszczą się w jej ładzie organizacyjnym, są „poza”, stają się „nieczystością”. Przywołanie ich do obowiązującego porządku należy do służb porządkowych – np. „deptaki handlowe” zaopatruje się w sieć kamer i systemów alarmowych, by chroniły je przed zanieczyszczeniem przez tzw. konsumentów z usterką, którzy nie chcą brać udziału w zorganizowanej grze konsumpcyjnej. Należą do nich „włóczędzy konsumpcyjni” (wędrują po sklepach, ale nie wydają pieniędzy), żebracy, bezdomni. Temu samemu celowi służą zabezpieczenia bogatych osiedli, budowa domów-fortec, komputerowe zabezpieczenia samochodów – sejfów na kółkach. Z każdym takim działaniem związane jest specyficzne rozumienie czystego świata (wolnego od intruzów). Świat ten ma mechanizmy „oczyszczania” życia społecznego z „brudów marginesu społecznego”.

Najnowsze od ks, prof. dr hab. Andrzej Zwoliński

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.


Nasze książki

Wszystkie numery

Piszą dla nas

  • historyk sztuki, publicysta, bloger

  • publicysta, autor książek o tematyce religijnej, redaktor naczelny serwisu rodzinnego portalu Opoka.pl

  • profesor psychologii, autorka książki „Seeing Myself. The New Science of Out-of-Body Experiences”, Londyn 2017 („Widząc siebie. Doświadczenia pozacielesne jako nowa dziedzina nauki”)

Już 42 pozycjie


Powered by JS Network Solutions