wtorek, 24 październik 2017 20:04

Chrześcijańskie doświadczenie mistyczne

Napisał

Doświadczenie mistyczne jest bezpośrednim, pewnym, bardzo intensywnym, krótkotrwałym i niewyrażalnym zjednoczeniem z Bogiem. Dokonuje się ono mocą nadprzyrodzonej miłości w osobowym centrum człowieka, często nazywanym „dnem” lub „szczytem duszy”.

Jak wykazują nauki humanistyczne, zwłaszcza religiologia, mistyka jest zjawiskiem uniwersalnym. Występuje bowiem we wszystkich religiach, choć ma różne formy i przejawy.

Mistyka chrześcijańska a mistyka innych religii

Współcześnie pojęcie „mistyka”, które zgodnie ze swą grecką etymologią oznacza to, co tajemnicze i zakryte, znajduje szerokie zastosowanie także poza obszarem religii. Natomiast w sferze religijno-duchowej o mistyce mówi się w odniesieniu do szczególnie intensywnego przeżycia transcendencji, które pozostawia w człowieku określone skutki duchowe, etyczne i estetyczne, jak również poznawcze. Jednak z uwagi na przedmiot, ku któremu człowiek religijny zdolny jest zwrócić się całym swym jestestwem, należy odróżnić mistykę chrześcijańską od mistyki innych religii, zwłaszcza dalekowschodnich, z którymi najczęściej bywa ona kojarzona. Dla chrześcijan przedmiotem doświadczenia mistycznego jest bowiem Bóg w Trójcy Osób, który objawiał się w Jezusie Chrystusie i wciąż jest obecny w Kościele. Tymczasem w innych religiach, szczególnie dalekowschodnich, przedmiot doświadczenia mistycznego nie zawsze zostaje określony, a nawet nie musi realnie istnieć.

Mistyka chrześcijańska to rzeczywistość niezwykle złożona i bogata. Scholastycy, czyli średniowieczni teologowie tej miary, co św. Tomasz z Akwinu czy św. Bonawentura doświadczenie mistyczne określają jako cognitio experimentalis Dei, czyli doświadczalne poznanie Boga. Istotę tego poznania stanowi wejście w osobową relację z Boską Trójcą oraz całym nadprzyrodzonym światem (Maryją, świętymi i aniołami). Zgodnie z metafizyczną zasadą, że skutek jest proporcjonalny do przyczyny, do stanu zjednoczenia człowieka grzesznego i słabego z najświętszym i wszechmocnym Bogiem nie może doprowadzić żadne ludzkie staranie, techniki ascetyczne czy medytacyjne. Tylko Bóg ze swej inicjatywy może dopuścić ograniczony ludzki byt do udziału w swym nieskończonym Bycie. Z chrześcijańskiego punktu widzenia nie jest więc mistykiem ten, kto chce nim zostać, ale ten, komu Bóg udzieli tej łaski, o ile jest on odpowiednio do niej dysponowany (J. Leclercq). To w sposób zasadniczy odróżnia mistykę chrześcijańską od mistyki innych religii, w których doświadczenie mistyczne jest poniekąd naturalną konsekwencją określonych praktyk ascetycznych i ćwiczeń medytacyjno-relaksacyjnych.

Ostatnio zmieniany wtorek, 24 październik 2017 20:25
ks. prof. Marek Chmielewski

doktor habilitowany, teolog, kierownik Katedry Duchowosci Katolickiej KUL 

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.


Nasze książki

Nowość!

Wszystkie numery

Piszą dla nas

Już 36 pozycji


Powered by JS Network Solutions