piątek, 25 styczeń 2019 12:00

Zło pięknem zwyciężaj

Z dr hab. inż. arch. Jeremim Królikowskim, profesorem Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie w Katedrze Sztuki Krajobrazu

rozmawiają Małgorzata Mikołajczak i dr Mariusz Błochowiak

Czy przestrzeń i krajobraz wpływają na duchowość człowieka?

Święty Jan od Krzyża pisał, że piękne krajobrazy skłaniają do modlitwy. Można więc w uproszczeniu powiedzieć – zło pięknem zwyciężaj. Poszukując piękna, poszukujemy wymiaru duchowego. Często dziś twierdzi się, iż poczucie piękna jest relatywne. Warto pamiętać jednak, co mówił Norwid, odpowiadając na pytanie: cóż wiesz o pięknie? – kształtem jest miłości. Piękno świata i jego krajobrazów jest wyrazem miłości Boga do człowieka. Możemy tę miłość odkrywać i chronić, możemy ją zagłuszać. Niszczymy krajobrazy, dążąc do zysku za wszelką cenę. Dzieje się to niemal wszędzie – w Kazimierzu Dolnym, uważanym za stolicę polskiego piękna, w Zakopanem, w Warszawie.

Obiektywność nie polega na tym, że wszyscy odczuwają tak samo. Gdyby wziąć pod uwagę sztukę, to każdy by malował tak samo albo rysował tak samo. Każdy widzi inaczej. Są ludzie nastawieni na fale czysto fizyczne, inni na fale duchowe. Choć jesteśmy psychofizyczną całością, różnimy się między sobą. Piękno jest w oku patrzącego.

Od starożytności w kulturze europejskiej istnieje pojęcie opiekuńczego ducha miejsca – genius loci. W drugiej połowie XX w. pojęcie to rozwinął norweski architekt i filozof Christian Norberg- -Schulz, rozwijając je w oparciu o fenomenologię przestrzeni. Jest to bardzo głębokie spojrzenie na przestrzeń, krajobraz i na architekturę, które jeszcze nie jest szerzej znane, nawet w środowiskach profesjonalnych. Wskazuje ono drogę rozpoznawania ducha miejsca poprzez podstawowe kategorie. Są nimi rzeczy, światło, czas, porządek i charakter. Powstało już wiele prac wyjaśniających i rozwijających tą koncepcję, bez której nie można dziś zrozumieć duchowego wymiaru przestrzeni, obecnego tak wyraźnie np. w twórczości i nauczaniu św. Jana Pawła II. Wystarczy przypomnieć tytuł poematu „Myśl jest przestrzenią dziwną” i rozsiane w poezji i homiliach odniesienia do krajobrazu będącego mową Boga. Norberg-Schulz po wyborze

Najnowsze od Małgorzata Mikołajczak

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.


Nasze książki

Wszystkie numery

Piszą dla nas

Już 55 pozycji

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

Powered by JS Network Solutions